Zasady pracy w placówkach Montessori opierają się na filozofii stworzonej przez Marię Montessori, która zakłada, że dziecko jest naturalnie ciekawe i zdolne do samodzielnego uczenia się. Kluczowym elementem tej metody jest dostosowanie środowiska do potrzeb rozwojowych dziecka oraz stawianie na indywidualny rozwój.
Przygotowane środowisko
W placówkach Montessori ogromne znaczenie ma tzw. przygotowane środowisko, które ma na celu wspieranie autonomii dziecka. Klasy są wyposażone w specjalnie zaprojektowane materiały edukacyjne, które są uporządkowane według stopnia trudności i rodzaju aktywności. Ważną zasadą jest to, że każde dziecko może wybrać aktywność, która go w danej chwili interesuje. Materiały są przystosowane do małych rąk, a ich estetyka ma na celu zachęcenie do pracy.
Zasada samodzielności
Jednym z najważniejszych elementów pracy metodą Montessori jest samodzielność dziecka. W placówkach nauczyciele pełnią rolę przewodników, a nie tradycyjnych wykładowców. Ich zadaniem jest obserwowanie dzieci, by odpowiednio dobierać materiały do ich etapu rozwoju. Dziecko ma możliwość wyboru aktywności oraz samodzielnego rozwiązywania problemów. Dzięki temu rozwijane są umiejętności decyzyjne, a także budowana jest pewność siebie.
Wolność w ramach granic
Placówki Montessori oferują dzieciom wolność wyboru. Jednak ta wolność nie oznacza całkowitego braku reguł. Dzieci są zobowiązane do przestrzegania określonych norm, takich jak szanowanie innych i dbanie o porządek. Chociaż dzieci mogą swobodnie wybierać materiały, muszą je po użyciu odłożyć na miejsce, a także szanować przestrzeń pracy innych. To wspiera rozwijanie odpowiedzialności za własne działania.
Zasada multisensoryczności
Materiałami w Montessori posługują się dzieci, aby rozwijać swoje zmysły. Metoda opiera się na uczeniu się poprzez zmysły, co oznacza, że dzieci uczą się manipulując przedmiotami i eksperymentując z nimi. Działania te pomagają w rozwijaniu zarówno umiejętności praktycznych, jak i intelektualnych. Nauczyciele starannie dobierają materiały, aby stymulować zmysły dziecka i wspierać jego rozwój.
Praca w grupach mieszanych wiekowo
W placówkach Montessori dzieci z różnych grup wiekowych uczą się razem. Grupy mieszane wiekowo mają na celu promowanie współpracy i wzajemnego uczenia się. Starsze dzieci często pomagają młodszym, co wzmacnia ich poczucie odpowiedzialności i umiejętności społeczne. Jednocześnie młodsze dzieci obserwują starszych, co stymuluje ich rozwój i zachęca do podejmowania nowych wyzwań.
Brak tradycyjnych ocen
Zamiast tradycyjnych ocen, w metodzie Montessori stosuje się obserwację dziecka. Nauczyciele notują postępy i trudności, a oceny oparte są na obserwacjach indywidualnych potrzeb i umiejętności dziecka. To pozwala skupić się na jego rozwoju, a nie na porównywaniu z rówieśnikami.
Podsumowując, placówki Montessori opierają się na kilku kluczowych zasadach: stworzeniu przygotowanego środowiska, promowaniu samodzielności, oferowaniu wolności w ramach jasno określonych granic, uczeniu poprzez zmysły oraz pracy w grupach mieszanych wiekowo. Zamiast narzucania sztywnych programów, edukacja jest dostosowywana do naturalnego tempa i potrzeb każdego dziecka.
